Pryzmat prawny · 2026-10-19
ArchiwumPLEN

Pryzmat prawny — 2026-10-19

Zaktualizowano: 2026-10-19 12:10
Wiadomości dnia przez pryzmat prawa — na podstawie naszej bazy polskich przepisów.
Oryginał — dosłownie ze źródła Analiza — nasza ocena prawna (nie źródło)

Dzisiejsze wiadomości przez pryzmat prawny (5)

Wybrane pod kątem prawnym. Przy każdej: oryginał → weryfikacja faktów i podstawa prawna → rzeczowa analiza.
Filtruj według dziedziny prawa:
Oryginalny artykuł → Pan Piotr zabrał głos po uwolnieniu z aresztu przez sąd · Do Rzeczy
Oryginał — Do Rzeczy
Pan Piotr zabrał głos po uwolnieniu z aresztu przez sąd Kopiuj link
Sąd Rejonowy w Warszawie nie zgodził się na jego miesięczny tymczasowy areszt. Mężczyzna opowiedział w rozmowie okolicznościach zdarzenia i o tym, jak został potraktowany na komendzie policji, między innymi w zakresie dostępu do adwokata…
Analiza
Kary wymierza się według art. 53 § 1 Kodeksu karnego, czyli w granicach ustawowych z uwzględnieniem stopnia społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążających i łagodzących oraz dolegliwości nieprzekraczającej stopnia winy.
Nieprzychylny wariant to skazanie za naruszenie nietykalności z narażeniem policjantki na utratę życia lub ciężki uszczerbek — wtedy granice kary wyznaczy art. 53 § 1 Kodeksu karnego z uwzględnieniem stopnia winy.

Istota sprawy

Pan Piotr W. uniknie na razie izolacji od świata zewnętrznego, ale sprawa wciąż toczy się na dwóch równoległych torach: przeciwko niemu — o zarzuty zmuszania funkcjonariuszy do zaniechania czynności służbowych i naruszenia nietykalności cielesnej, w przypadku policjantki z narażeniem na utratę życia albo ciężki uszczerbek na zdrowiu — oraz potencjalnie przeciwko policjantom, których sposób zatrzymania i warunkowanie kontaktu z adwokatem podaniem danych osobowych budzi wątpliwości. Sąd Rejonowy w Warszawie oddalił wniosek prokuratury o miesięczny tymczasowy areszt, co oznacza, że oskarżony pozostaje na wolności w toku postępowania. Konkretne rozstrzygnięcie będzie zależało od kwalifikacji prawnej czynów i od tego, czy sąd uzna jego działanie za obronę konieczną, czy za czyn zabroniony o Stopniu społecznej szkodliwości przekraczającym znikomy w rozumieniu art. 1 § 2 Kodeksu karnego. Kary wymierza się według art.

Ocena prawna

Jeśli sprawa trafi na rozprawę, sąd oceni czyn przez pryzmat zasad wymiaru kary z art. 53 Kodeksu karnego oraz zasad nadzwyczajnego łagodzenia z art. 60 Kodeksu karnego, który w przypadku występku o dolnej granicy zagrożenia poniżej roku pozbawienia wolności pozwala wymierzyć grzywnę albo karę ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności. Zarzuty dotyczące braku podania przyczyny legitymowania i sposobu traktowania zatrzymanego mogą natomiast podlegać ocenie na tle art. 1 § 2 Kodeksu karnego — sąd może uznać, że czyn o znikomej szkodliwości nie stanowi przestępstwa. Sam przebieg zatrzymania — odepchnięcie policjanta przy próbie ucieczki, duszenie i utrata przytomności, wulgaryzmy — będzie materiałem dowodowym przy ocenie, czy doszło do naruszenia nietykalności funkcjonariusza w warunkach z narażeniem na ciężki uszczerbek, czy jedynie do oporu wobec czynności służbowej w sytuacji bezprawnej lub wzbudzającej uzasadnioną obawę. Kwestia dostępu do obrońcy — warunkowanie kontaktu z adwokatem podaniem danych osobowych, mimo że obrońca został już umocowany przez żonę — ma znaczenie dla oceny legalności czynności policji. Art. 10 § 1 Kodeksu wykroczeń przewiduje zaliczenie kar tego samego rodzaju przy zbiegu przestępstwa i wykroczenia, co ma znaczenie jedynie, gdyby część zarzutów przeszła na płaszczyznę wykroczeniową. [PASEKMĚS] Najbardziej realny scenariusz to dalsze prowadzenie śledztwa bez izolacji oskarżonego, z możliwością zastosowania łagodniejszych środków zapobiegawczych. Dla pana Piotra korzystny wariant obejmuje umorzenie postępowania z uwagi na znikomą szkodliwość czynu (art. 1 § 2 Kodeksu karnego) albo warunkowe umorzenie, ewentualnie skazanie z zastosowaniem nadzwyczajnego łagodzenia kary z art. 60 Kodeksu karnego. 53 § 1 Kodeksu karnego z uwzględnieniem stopnia winy, a dolegliwość kary nie może go przekroczyć. Równolegle istnieje ryzyko odpowiedzialności funkcjonariuszy za sposób zatrzymania i założenia warunków do kontaktu z obrońcą — ten wątek wymaga odrębnego postępowania. Praktyczne znaczenie ma to również dla obywateli w podobnej sytuacji: decyzja sądu pokazuje, że prokuratura nie może automatycznie zakładać tymczasowego aresztowania, a sąd bada realną potrzebę izolacji na tle okoliczności zatrzymania.

Weryfikacja faktów: niezweryfikowane 3
Podstawa prawna (3)
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach zatrzymanego w postępowaniu karnym par:2 (regulation)
wymienione poniżej uprawnienia: 1. Prawo do informacji o przyczynie zatrzymania i do bycia wysłuchanym (art. 244 § 2) 1) Jeżeli nie wskazano innej podstawy prawnej…
wymienione poniżej uprawnienia: 1. Prawo do informacji o przyczynie zatrzymania i do bycia wysłuchanym (art. 244 § 2) 1) Jeżeli nie wskazano innej podstawy prawnej, przepisy w nawiasach oznaczają odpowiednie artykuły ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.).. 2. Prawo do złożenia lub odmowy złożenia oświadczenia w swojej sprawie (art. 244 § 3). 3. Prawo do niezwłocznego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i bezpośredniej z nim rozmowy (art. 245 § 1). 4. Jeżeli zatrzymany nie zna wystarczająco języka polskiego - prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza (art. 72 § 1). 5. Prawo do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania (art. 244 § 3). 6.
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego art:243 (statute)
z uży- ciem przemocy wobec osoby wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi. § 2. Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o…
z uży- ciem przemocy wobec osoby wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi. § 2. Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego, do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia, do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej oraz o prawach wskazanych w art. 245, art. 246 § 1 i art. 612 § 2, jak również o treści art. 248 § 1 i 2, a także wysłuchać go. § 3.
• Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art:44 (statute)
sąd rejonowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie. ”; 65) w art. 244: a) § 2 otrzymuje brzmienie: „ § 2. Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o…
sąd rejonowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie. ”; 65) w art. 244: a) § 2 otrzymuje brzmienie: „ § 2. Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego, oraz wysłuchać go. ”, b) dodaje się § 5 w brzmieniu: „ § 5.
Oryginalny artykuł → Los Święczkowskiego w rękach jednego człowieka. Szykuje się przełom w TK? · Wprost
Oryginał — Wprost
Los Święczkowskiego w rękach jednego człowieka. Szykuje się przełom w TK? Kopiuj link
Trwa pat w Trybunale Konstytucyjnym. Karol Nawrocki nie przyjął ślubowania od legalnie wybranych sędziów TK a Bogdan Święczkowski nie dopuszcza ich do orzekania. – Kluczowe jest wysadzenie z siodła nielegalnie funkcjonującego prezes TK –…
Analiza
Art. 21 ust. 2 przepisów wprowadzających stanowi, że w posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego uczestniczą sędziowie, którzy złożyli ślubowanie wobec Prezydenta RP.
Art. 21 ust. 7 przewiduje, że kandydatami na Prezesa TK zostają sędziowie, którzy uzyskali co najmniej 5 głosów.

Istota sprawy

Spór o kierowanie Trybunałem Konstytucyjnym rozstrzygnie to, kto zgodnie z ustawą zwoła Zgromadzenie Ogólne sędziów i kto w nim będzie mógł uczestniczyć. Kluczowa jest kwestia, czy sędziowie wybrani przez obecną kadencję Sejmu, którzy złożyli ślubowanie w Sejmie, a nie wobec Prezydenta RP, mają status pełnoprawnych sędziów Trybunału. W tle stoi los prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, wobec którego prokuratura może wystąpić o uchylenie immunitetu. Zagadnienie prawne dotyczy stosowania ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r.

  • Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza art. 16–22, oraz ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (art. 2 – 15 sędziów wybieranych przez Sejm, kadencja 9 lat). Przepisy przejściowe przewidują odrębną procedurę przedstawienia Prezydentowi kandydatów na Prezesa TK, gdy Zgromadzenie Ogólne nie może jej przeprowadzić na zasadach ogólnych.
  • Art. 21 ust. 2 przepisów wprowadzających: w posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego uczestniczą sędziowie, którzy złożyli ślubowanie wobec Prezydenta RP; obradom przewodniczy sędzia pełniący obowiązki Prezesa TK.
  • Art. 21 ust. 7: kandydatami na Prezesa TK zostają sędziowie, którzy uzyskali co najmniej 5 głosów; uchwałę podpisaną przez przewodniczącego obradom przekazuje się niezwłocznie Prezydentowi (ust. 10).
  • Art. 16 ust. 1 pkt 4: jeżeli kandydatów przedstawiono, a Prezydent nie powołał Prezesa TK, procedurę powtarza się według art. 21, a dotychczasowe czynności tracą moc (ust. 2).

Ocena prawna

Wiadomość opisuje sytuację, w której prezes TK nie dopuszcza do orzekania sędziów wybranych przez obecną kadencję Sejmu, a prezydent nie przyjął ich ślubowania. Z punktu widzenia przepisów przejściowych ślubowanie wobec Prezydenta RP jest warunkiem uczestnictwa w Zgromadzeniu Ogólnym wybierającym kandydatów na Prezesa TK (art. 21 ust. 2). Sędziowie, którzy ślubowali w Sejmie, nie spełniają tego warunku literalnie — i na tym opiera się argumentacja strony blokującej ich udział. Z kolei art. 2 ustawy o statusie sędziów TK stanowi, że sędziego Trybunału wybiera Sejm i kadencja trwa 9 lat, co jest podstawą tezy o legalności wyboru dokonanego przez Sejm. Rola wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego wynika z zasady, że nikt nie rozstrzyga we własnej sprawie: gdyby prokuratura wystąpiła o uchylenie immunitetu prezesa TK, obradom Zgromadzenia Ogólnego powinien przewodniczyć wiceprezes. Regulamin Trybunału Konstytucyjnego (uchwała Zgromadzenia Ogólnego z 27 lipca 2017 r., § 9–10) potwierdza, że prezes kieruje pracami Trybunału i wykonuje czynności z ustawy o organizacji i trybie postępowania, a § 8 odsyła w sprawie wyboru kandydatów na Prezesa i Wiceprezesa do art. 11 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK. Art. 11 ust. 15 tego aktu (jednolity tekst z 2019 r.) stanowi, że do Wiceprezesa przepisy o wyborze stosuje się odpowiednio. Problem kworum ma wymiar czysto arytmetyczny: w Trybunale zasiada 15 sędziów (art. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania), a do podjęcia uchwały o przedstawieniu kandydatów potrzebne są głosy co najmniej 5 sędziów na kandydata. Jeśli w posiedzeniu uczestniczyliby wyłącznie sędziowie „stary” składu, liczebność grupy lojalnej wobec prezesa (Wyrembak, Sych, Piotrowicz, z zastrzeżeniem kończącej kadencji Wyrembaka w styczniu) może nie wystarczyć do wyłonienia dwóch kandydatów; art. 21 ust. 11 przewiduje wówczas zamknięcie posiedzenia i ponowne zwołanie Zgromadzenia Ogólnego, a art. 11 ust. 13 — powtórzenie głosowania i ewentualny restart procedury od początku.

Skutki

Realistyczne scenariusze:

  • Prokuratura występuje o uchylenie immunitetu Święczkowskiego; Zgromadzenie Ogólne pod kierownictwem wiceprezesa Sochańskiego rozstrzyga wniosek — prezes nie może uczestniczyć we własnej sprawie.
  • Sochański dopuści do posiedzenia sędziów ślubujących w Sejmie — wówczas Zgromadzenie Ogólne może przeprowadzić procedurę z art. 21 i przedstawić Prezydentowi nowych kandydatów na Prezesa TK, co realnie zagraża funkcji Święczkowskiego.
  • Sochański utrzyma wykładnię wyłączającą sędziów bez ślubowania wobec Prezydenta — wtedy wynik zależy od podziału wśród sędziów wybranych za poprzedniej kadencji Sejmu; brak kworum oznacza powtarzanie posiedzeń (art. 21 ust. 11) bez rozstrzygnięcia.
  • Prezydent powołuje Prezesa TK spośród kandydatów przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne — zmiana na stanowisku następuje z chwilą powołania. Praktyczne znaczenie ma to dla stron postępowań przed TK (ryzyko podważania rozstrzygnięć wydawanych w wątpliwym składzie), dla samych sędziów oraz dla stabilności orzecznictwa konstytucyjnego. Dalszy przebieg zależy od tego, czy prokuratura złoży wniosek o uchylenie immunitetu i czy wiceprezes zwoła posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego.
Źródła:
Weryfikacja faktów: niezweryfikowane 1 · niepełne 2
Podstawa prawna (3)
• Ustawa z dnia 13 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego art:21 (statute)
kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału niezwłocznie i zawiadamia sędziów Trybunału o terminie tego posiedzenia. 2. W posiedzeniu, o którym mowa w ust. 1, uczestniczą…
kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału niezwłocznie i zawiadamia sędziów Trybunału o terminie tego posiedzenia. 2. W posiedzeniu, o którym mowa w ust. 1, uczestniczą sędziowie Trybunału, którzy złożyli ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Sędzia pełniący obowiązki Prezesa Trybunału ustala porządek obrad oraz im przewodniczy. 3. Kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału, Zgromadzenie Ogólne wyłania w drodze głosowania, według zasad określonych w ust. 4-9. 4. Każdy sędzia Trybunału, o którym mowa w ust. 2, może zgłosić swoją osobę do procedury wyłaniania kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału. Zgłoszenia przyjmuje sędzia pełniący obowiązki Prezesa Trybunału, od dnia ogłoszenia terminu posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego, o którym mowa w ust. 1, do momentu otwarcia tego posiedzenia. 5.
• Ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (statute)
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o…
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego Treść ustawy Art. 1. W ustawie z dnia 13 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego ( Dz. U. poz. 2074 ) art. 19 otrzymuje brzmienie: „ Art. 19. Rozstrzygnięcia Trybunału podjęte z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2016 r. poz. 293 ) albo ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym
• Ustawa z dnia 13 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego art:17 (statute)
przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału. Art. 17. 1. W przypadku konieczności przeprowadzenia procedury…
przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału. Art. 17. 1. W przypadku konieczności przeprowadzenia procedury przedstawienia kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału, o której mowa w art. 21, od dnia następującego po dniu ogłoszenia niniejszej ustawy do dnia powołania Prezesa Trybunału, Trybunałem kieruje sędzia Trybunału, któremu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w drodze postanowienia powierzy pełnienie obowiązków Prezesa Trybunału. 2. Sędziego Trybunału, któremu powierza się pełnienie obowiązków Prezesa Trybunału, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wybiera spośród sędziów Trybunału o najdłuższym stażu pracy w sądownictwie powszechnym lub administracji państwowej szczebla centralnego na stanowiskach związanych ze stosowaniem prawa. 3.
Oryginalny artykuł → Emerytura niższa o kilka tysięcy złotych miesięcznie. Ta pułapka dotyczy milionów Polaków · Rynek Zdrowia
Oryginał — Rynek Zdrowia
Emerytura niższa o kilka tysięcy złotych miesięcznie. Ta pułapka dotyczy milionów Polaków Kopiuj link
- Obecnie kobiety mogą przechodzić na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat - Autor petycji chce ujednolicenia wieku emerytalnego oraz stosowania innych tablic do obliczania świadczeń - Według jego wyliczenia mężczyzna z 1…
Analiza
Tablice trwania życia ogłasza corocznie Prezes GUS w komunikacie w „Monitorze Polskim” do 31 marca, a obowiązują one dla wniosków zgłoszonych od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku (art. 26 ust. 4–5).
W przykładzie z petycji 1 mln zł kapitału daje 4545 zł brutto przy 220 miesiącach, a 7575,76 zł przy 132 miesiącach.

Istota sprawy

Petycja skierowana do Sejmu nie zmienia dziś niczego w prawie emerytalnym — to tylko inicjatywa obywatelska, którą Sejm rozpatrzy, a Ministerstwo Rodziny deklaruje, że nie prowadzi prac nad podwyższeniem wieku emerytalnego. Realna sytuacja prawna milionów Polaków pozostaje niezmieniona: kobiety przechodzą na emeryturę w wieku 60 lat, mężczyźni w wieku 65 lat, a wysokość świadczenia ustala ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst ogłoszony 7 listopada 2025 r.), przede wszystkim art. 26. Spór dotyczy dwóch norm: różnicy wieku emerytalnego między płciami oraz zasady dzielenia zgromadzonego kapitału przez średnie dalsze trwanie życia ustalane wspólnie dla kobiet i mężczyzn (art. 26 ust. 3). Zmiana wymagałaby nowelizacji ustawy — petycja sama w sobie nie rodzi żadnych roszczeń ani uprawnień.

Ocena prawna

Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 3 ustawy emerytura stanowi sumę zwaloryzowanych składek i kapitału początkowego (oraz środków z subkonta), podzieloną przez średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach, ustalane wspólnie dla obu płci. Przepis art. 26 ust. 6 przewiduje jedyną obecną korzyść dla ubezpieczonego: jeżeli jest to korzystniejsze, stosuje się tablice obowiązujące w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) — chroni to przed pogorszeniem wyniku spowodowanym np. wydłużeniem się statystycznego życia między osiągnięciem wieku a złożeniem wniosku. Analogiczna mechanika dzielenia przez trwanie życia dla wieku 60/65 lat obowiązuje też przy obliczaniu hipotetycznej emerytury podawanej w informacjach o stanie konta (art. 28 nowelizacji z 16 listopada 2016 r.). Wśród dostarczonych źródeł nie ma orzecznictwa sądowego; jedyną oceną instytucjonalną jest stanowisko sejmowych prawników, że wspólne tablice częściowo łagodzą skutki niższego wieku emerytalnego kobiet, a jednocześnie rodzą ryzyko niewystarczających dochodów kobiet żyjących długo w jednoosobowych gospodarstwach.

Skutki

Najbardziej realny scenariusz to rozpatrzenie petycji przez Sejm bez zmiany prawa. Dla czytelników praktyczne znaczenie mają trzy fakty:

  • wysokość emerytury zależy od miesiąca złożenia wniosku, bo stosuje się tablice GUS obowiązujące dla wniosków od 1 kwietnia do 31 marca (art. 26 ust. 5);
  • można skorzystać z art. 26 ust. 6 i zażądać zastosowania tablic korzystniejszych, obowiązujących w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego;
  • odroczenie wniosku o emeryturę zwiększa świadczenie, bo kapitał dzieli się przez krótsze trwanie życia dla wyższego wieku — mechanizm ten wynika wprost z konstrukcji art. 26. Dalsze śledzenie sprawy powinno objąć rozstrzygnięcie Sejmu w sprawie petycji; warto obserwować komunikaty Marszałka Sejmu oraz ewentualne stanowisko Ministerstwa Rodziny.
Weryfikacja faktów: potwierdzone 3
Podstawa prawna (3)
• Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw art:28 (statute)
emerytury, jaką by uzyskał w wieku przekraczającym ten wiek o rok, a także dwa, trzy, cztery i pięć lat. 1e. Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1b, przekroczył…
emerytury, jaką by uzyskał w wieku przekraczającym ten wiek o rok, a także dwa, trzy, cztery i pięć lat. 1e. Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1b, przekroczył wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny, i nie wystąpił o ustalenie emerytury, hipotetyczną emeryturę oblicza się dla jego faktycznego wieku oraz kolejnych pięciu lat. ”, c) ust. 1g otrzymuje brzmienie: „ 1g. Jeżeli ubezpieczonemu, o którym mowa w ust. 1b, do osiągnięcia, stanowiącego w jego przypadku wiek emerytalny, 60 roku życia brakuje nie więcej niż 12 miesięcy, podaje się dodatkowo informację o możliwości skorzystania z prawa do okresowej emerytury kapitałowej. ”, d) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Wysokości hipotetycznej emerytury oblicza się: 1)
• Ustawa z dnia 28 marca 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw art:3 (statute)
kobiety i 65 lat dla mężczyzny, lub w wieku, o którym mowa w ust. 1d i 1e według stanu konta ubezpieczonego oraz 2) hipotetycznej emerytury, jaką uzyskałby w wieku, o…
kobiety i 65 lat dla mężczyzny, lub w wieku, o którym mowa w ust. 1d i 1e według stanu konta ubezpieczonego oraz 2) hipotetycznej emerytury, jaką uzyskałby w wieku, o którym mowa w pkt 1, gdyby za każdy pełny miesiąc przypadający do osiągnięcia tego wieku na jego koncie była ewidencjonowana hipotetyczna kwota składki obliczona przez podzielenie ogólnej kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne, o których mowa w ust. 1, przez wyrażony w miesiącach okres podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu. ”, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Wysokości hipotetycznej emerytury oblicza się: 1)
• Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. art:1 (statute)
emerytury, jaką by uzyskał w wieku przekraczającym ten wiek o rok, a także dwa, trzy, cztery i pięć lat. 1e. Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1 b, przekroczył…
emerytury, jaką by uzyskał w wieku przekraczającym ten wiek o rok, a także dwa, trzy, cztery i pięć lat. 1e. Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1 b, przekroczył wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny, i nie wystąpił o ustalenie emerytury, hipotetyczną emeryturę oblicza się dla jego faktycznego wieku oraz kolejnych pięciu lat. 1f. Hipotetycznej emerytury nie oblicza się ubezpieczonemu, o którym mowa w ust. 1b, któremu ustalono wysokość emerytury na zasadach określonych w art. 26 lub 183 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie oblicza się hipotetycznej emerytury również w roku, w którym jest przesyłana informacja o stanie konta, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia tego roku do dnia przesłania tej informacji ubezpieczonemu ustalono wysokość emerytury na podstawie tych przepisów. ”, c) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „
Oryginalny artykuł → Jaka jest prawda o pracownikach 50 plus. Stali się hitem rynku zatrudnienia czy grupą do odstrzału, spisaną przez firmy na straty · Dziennik Gazeta Prawna
Oryginał — Dziennik Gazeta Prawna
Jaka jest prawda o pracownikach 50 plus. Stali się hitem rynku zatrudnienia czy grupą do odstrzału, spisaną przez firmy na straty Kopiuj link
Polski rynek pracy staje przed coraz większym paradoksem. Z jednej strony firmy narzekają na brak rąk do pracy i trudności ze znalezieniem doświadczonych specjalistów, z drugiej tysiące osób po pięćdziesiątce bezskutecznie szukają…
Analiza
Ustawa o promocji zatrudnienia w art. 49 pkt 3 zalicza bezrobotnych powyżej 50. roku życia do osób w szczególnej sytuacji na rynku pracy, wobec których „mogą być dodatkowo stosowane działania określone w art. 50–61a”.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia powiatowy urząd pracy powinien przedstawić bezrobotnemu po 50. roku życia propozycję zatrudnienia.

Istota sprawy

Osoby po pięćdziesiątce szukające pracy nie są w Polsce jedynie ofiarą stereotypów — są grupą, którą przepisy jawnie wyodrębniają jako „osoby w szczególnej sytuacji na rynku pracy”, a jednocześnie podmiotem uprzywilejowanym w dostępie do publicznych form pomocy. W wiadomości mowa o dofinansowaniu zatrudnienia osób 50 plus do 50 proc. minimalnego wynagrodzenia przez rok (dwa lata dla emerytów), obowiązującym od czerwca ubiegłego roku; jego podstawą jest nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia z 20 marca 2025 r. oraz tradycja wyodrębniania tej grupy w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dokładne zagadnienie prawne sprowadza się do dwóch kwestii: jakie formy wsparcia przysługują bezrobotnym po 50. roku życia oraz kiedy odmienne traktowanie ze względu na wiek staje się dyskryminacją zakazaną, a kiedy jest obiektywnie uzasadnione.

Ocena prawna

Zakaz dyskryminacji ze względu na wiek działa na kilku poziomach jednocześnie:

  • Dyrektywa Rady 2000/78/WE (art. 6 ust. 1) dopuszcza odmienne traktowanie ze względu na wiek tylko wtedy, gdy jest obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z prawem celem, a środki są właściwe i konieczne; dopuszczalne są m.in. specjalne warunki dostępu do zatrudnienia dla „pracowników starszych” w celu wspierania ich integracji zawodowej.
  • Ustawa o promocji zatrudnienia w art. 50–61a” — to legalna, uzasadniona forma różnicowania ze względu na wiek.
  • Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (art. 3 ust. 1–2) nakłada na publiczne służby zatrudnienia i OHP obowiązek stosowania zasady równego traktowania i zakaz dyskryminacji w szczególności ze względu na wiek.
  • Agencje zatrudnienia mają analogiczny zakaz: zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia nie mogą dyskryminować ze względu na wiek osób, dla których poszukują zatrudnienia — ogłoszenie sugerujące preferencję wieku może więc naruszać ten obowiązek.
  • Bezrobotnym po 50. roku życia powiatowy urząd pracy powinien — zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia — przedstawić propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, stażu, przygotowania zawodowego lub prac interwencyjnych.
  • Osoby w wieku 45 lat i powyżej, zainteresowane rozwojem zawodowym, po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy korzystają odpowiednio z finansowania szkoleń i studiów podyplomowych.

Skutki

Dla pracodawców realne ryzyko jest dwojakie: po pierwsze, ogłoszenia i praktyka rekrutacyjna faworyzująca młodych kandydatów mogą być kwestionowane jako dyskryminacja ze względu na wiek, a jedyną obroną jest wykazanie obiektywnego i racjonalnego uzasadnienia w rozumieniu art. 6 dyrektywy 2000/78/WE. Po drugie, firmy rezygnujące z zatrudniania osób 50 plus tracą dostęp do dopłat — wsparcie do 50 proc. minimalnego wynagrodzenia przez rok (dwa lata w przypadku emerytów) obniża koszt zatrudnienia doświadczonego pracownika. Dla osób po pięćdziesiątce praktyczne znaczenie ma rejestracja w powiatowym urzędzie pracy: to warunek propozycji zatrudnienia oraz dostępu do finansowanego kształcenia. Dalszy bieg sprawy zależy od praktyki wykonawczej nowej ustawy z 2025 r. — śledzić należy publikację przepisów wykonawczych oraz pierwsze decyzje urzędów pracy o dofinansowaniu zatrudnienia osób 50 plus.

Podstawa prawna (3)
• Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw art:34 (statute)
lub refundacji kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa dotyczących podjęcia takiej działalności. ”; 30) art. 49 otrzymuje brzmienie: „ Art. 49. W stosunku do…
lub refundacji kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa dotyczących podjęcia takiej działalności. ”; 30) art. 49 otrzymuje brzmienie: „ Art. 49. W stosunku do osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy: 1) bezrobotnych do 25 roku życia, 2) bezrobotnych długotrwale albo po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2, albo kobiet, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka, 3) bezrobotnych powyżej 50 roku życia, 4) bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego, 5) bezrobotnych samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia, 6) bezrobotnych, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia, 7) bezrobotnych niepełnosprawnych - mogą być dodatkowo stosowane działania określone w art. 50-61 a. ”; 31)
• Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy Artykuł 6 (statute)
Artykuł 6 Uzasadnienie odmiennego traktowania ze względu na wiek 1. Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, Państwa Członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze…
Artykuł 6 Uzasadnienie odmiennego traktowania ze względu na wiek 1. Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, Państwa Członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym zprzepi sami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne. Takie odmienne traktowanie może polegać między innymi na: a) wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony; b) określeniu warunków dolnej granicy wieku, doświadczenia zawodowego lub stażu pracy, wymaganego do zatrudnienia lub niektórych korzyści związanych z zatrudnieniem; c) określenia górnej granicy wieku przy rekrutacji, z uwzględnieniem wykształcenia wymaganego na danym stanowisku lub potrzeby racjonalnego okresu zatrudnienia przed przejściem na emeryturę.
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw art:18 (statute)
zatrudnienia, b) pośrednictwa pracy oraz pracy tymczasowej - zapewnić osoby z wykształceniem minimum średnim. 3. Przetwarzanie danych przez agencję zatrudnienia odbywa…
zatrudnienia, b) pośrednictwa pracy oraz pracy tymczasowej - zapewnić osoby z wykształceniem minimum średnim. 3. Przetwarzanie danych przez agencję zatrudnienia odbywa się zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych. 4. Agencja zatrudnienia nie może dyskryminować ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie religijne ani ze względu na przynależność związkową osób, dla których poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. 5. Agencja zatrudnienia od osób, dla których poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub którym udziela pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia, nie może pobierać kwot innych niż określone w art. 85 ust. 2 pkt 7. 6.
Oryginalny artykuł → Mężczyzna, który zaatakował policjantkę pod TK, zwolniony do domu · OKO.press
Oryginał — OKO.press
Mężczyzna, który zaatakował policjantkę pod TK, zwolniony do domu Kopiuj link
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny „Areszt to ostateczność, a nie poczekalnia do…
Analiza
Jeśli sąd uzna użycie noża, wchodzi w grę art. 223 § 1 k.k. (czynna napaść z użyciem noża — od roku do lat 10).
Jeżeli biegły orzeknie ciężki uszczerbek na zdrowiu policjantki, dojdzie art. 222 § 2 k.k. z karą od lat 2 do 15.

Istota sprawy

Piotr W. wrócił do domu, bo prokuratura nie wykazała łącznego spełnienia przesłanek tymczasowego aresztowania — nie oznacza to jednak, że sprawa się zamknęła. Kluczowa jest kwalifikacja czynu: art. 222 § 1 Kodeksu karnego (naruszenie nietykalności funkcjonariusza — grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do lat 3), a jeśli sąd uzna użycie noża, art. 223 § 1 k.k. Policja poinformowała, że mężczyzna miał przy sobie nóż; czy „posiadanie” noża oznacza „użycie” go w rozumieniu art. 223, będzie centralnym sporem procesowym. Możliwa jest też kwalifikacja z art. 217a k.k. lub art. 224 § 1 k.k. (przemoc wobec czynności organu — do lat 3).

Ocena prawna

Aresztowanie wymaga spełnienia łącznie przesłanki ogólnej, szczególnej i braku przesłanek negatywnych, a organ musi wykazać, że żaden środek wolnościowy nie wystarczy — argument obrony Prządka-Leszczyńskiej zatriumfował na posiedzeniu 18 października w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia. Brak aresztu nie przesądza o winie. W konfrontacji wersji policji i wersji obrońcy decydujące będzie nagranie opublikowane przez stołeczną policję oraz świadkowie. Z wyroku TK z 12 lutego 2015 r., sygn. SK 70/13 wynika, że penalizacja znieważenia funkcjonariusza, także niepublicznego, jest zgodna z Konstytucją; ochrona art. 231a k.k. obejmuje zresztą także atak na funkcjonariusza z powodu wykonywanego zawodu. Jeżeli policjantka doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, wchodzi w grę art. 222 § 2 k.k. (od lat 2 do 15); depesza mówi tylko o „pomocy medycznej”, więc tej kwalifikacji na razie nie można zakładać.

Skutki

Realistycznie sprawa pójdzie jedną z trzech dróg:

  • Prokuratura rejonowa postawi zarzut z art. 222 § 1 k.k. i złoży akt oskarżenia; zagrożenie to do 3 lat pozbawienia wolności, sprawa o charakterze zwykłego przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych.
  • Jeżeli ustali się użycie noża przy napaści, zarzut przejdzie na art. 223 § 1 k.k. — wtedy widełki od roku do lat 10 i status przestępstwa ciężkiego, z wyraźnie większym ryzykiem skutecznego aresztu przy ewentualnym kolejnym wniosku.

222 § 2 k.k. z karą od lat 2 do 15. Praktycznie znaczenie ma to dla samego Piotra W., dla poszkodowanej policjantki oraz dla uczestników protestów pod TK, którym zatrzymania i kwalifikacje czynów będą wyznaczać granicę dopuszczalnego oporu wobec legitymowania.

Weryfikacja faktów: niezweryfikowane 2 · potwierdzone 1
Podstawa prawna (3)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego art:249^a (statute)
udział w posiedzeniu również w miejscu przebywania oskarżonego. § 3h. Przepisy art. 517ea stosuje się odpowiednio. § 4. Inne środki zapobiegawcze stosuje sąd, a w…
udział w posiedzeniu również w miejscu przebywania oskarżonego. § 3h. Przepisy art. 517ea stosuje się odpowiednio. § 4. Inne środki zapobiegawcze stosuje sąd, a w postępowaniu przygotowawczym także prokurator. Dziennik Ustaw – 54 – Poz. 490 Art. 251. § 1. W postanowieniu o zastosowaniu środka zapobiegawczego należy wymienić osobę, zarzucany jej czyn, jego kwalifikację prawną oraz podstawę prawną zastosowania tego środka. § 2. W postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania należy określić czas jego trwania, a ponadto ozna- czyć termin, do którego aresztowanie ma trwać. Obowiązek każdorazowego oznaczenia terminu stosowania tymczasowego aresztowania trwa do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie.
• Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art:44 (statute)
w § 1, uzasadniające stosowanie środka zapobiegawczego, mogą wynikać także z surowości grożącej oskarżonemu kary. § 3. Środek zapobiegawczy można wyjątkowo zastosować…
w § 1, uzasadniające stosowanie środka zapobiegawczego, mogą wynikać także z surowości grożącej oskarżonemu kary. § 3. Środek zapobiegawczy można wyjątkowo zastosować także wtedy, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony, któremu zarzucono popełnienie zbrodni lub umyślnego występku, popełni przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził. § 4. Decydując o zastosowaniu określonego środka zapobiegawczego, uwzględnia się rodzaj i charakter obaw wskazanych w § 1-3, przyjętych za podstawę stosowania danego środka oraz nasilenie ich zagrożenia dla prawidłowego przebiegu postępowania w określonym jego stadium. ”; 76) w art. 259 § 3 otrzymuje brzmienie: „ § 3. Tymczasowe aresztowanie nie może być stosowane, jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 2 lat. ”; 77)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego art:257 (statute)
aresz- towania na poręczenie majątkowe, staje się wykonalne z dniem uprawomocnienia. Dziennik Ustaw – 55 – Poz. 490 Art. 258. § 1. Tymczasowe aresztowanie i pozostałe…
aresz- towania na poręczenie majątkowe, staje się wykonalne z dniem uprawomocnienia. Dziennik Ustaw – 55 – Poz. 490 Art. 258. § 1. Tymczasowe aresztowanie i pozostałe środki zapobiegawcze można stosować, jeżeli zachodzi: 1) uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego, zwłaszcza wtedy, gdy nie można ustalić jego tożsamości albo nie ma on w kraju stałego miejsca pobytu; 2) uzasadniona obawa, że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bez- prawny sposób utrudniał postępowanie karne. § 2.