Pryzmat prawny · 2026-10-30
ArchiwumPLEN

Pryzmat prawny — 2026-10-30

Zaktualizowano: 2026-10-30 20:15
Wiadomości dnia przez pryzmat prawa — na podstawie naszej bazy polskich przepisów.
Oryginał — dosłownie ze źródła Analiza — nasza ocena prawna (nie źródło)

Dzisiejsze wiadomości przez pryzmat prawny (5)

Wybrane pod kątem prawnym. Przy każdej: oryginał → weryfikacja faktów i podstawa prawna → rzeczowa analiza.
Filtruj według dziedziny prawa:
Oryginalny artykuł → Pomyłka w liczeniu głosów w wyborach prezydenckich. Prokuratura kieruje wniosek do sądu · Dziennik Gazeta Prawna
Oryginał — Dziennik Gazeta Prawna
Pomyłka w liczeniu głosów w wyborach prezydenckich. Prokuratura kieruje wniosek do sądu Kopiuj link
Prokuratura prowadząca śledztwo w sprawie drugiej tury wyborów prezydenckich w 2025 r. ustaliła, że w jednej z komisji wyborczych w gminie Przerośl na Podlasiu błędnie podliczono głosy. Uznała jednocześnie, że istnieją przesłanki do…
Analiza
Zagadnienie prawne

Czy błędne przypisanie głosów kandydatom przez członków obwodowej komisji wyborczej stanowi niedopełnienie obowiązków uzasadniające zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego z wyznaczeniem okresu próby i nałożeniem świadczenia pieniężnego.

Podstawa prawna

Ze względu na brak bezpośrednich przepisów prawnych w dostarczonym materiale, wnioskowanie opiera się na ogólnych zasadach prawa karnego materialnego i procesowego. Zgodnie z ogólnymi zasadami odpowiedzialności karnej zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania wymaga ustalenia, że wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Ponadto powołany art.

413 Kodeksu postępowania karnego przewiduje, że sąd może umorzyć postępowanie warunkowo wyrokiem również po rozpoczęciu przewodu sądowego, jeżeli ujawnią się dane przemawiające za takim rozstrzygnięciem.

Co mówi orzecznictwo

Praktyka orzecznicza sądów rejonowych wykazuje jednolite podejście do pomyłek pisarskich i rachunkowych popełnianych przez członków obwodowych komisji wyborczych. Sąd Rejonowy w Bartoszycach w analogicznej sprawie dotyczącej komisji w gminie Sępopol warunkowo umorzył postępowanie karne wobec siedmiorga członków komisji za odwrotne przypisanie głosów kandydatom. W ramach środka probacyjnego sąd orzekł od sprawców świadczenia pieniężne na cele społeczne w wysokości od 1,5 do 2 tys. zł, co potwierdza kwalifikowanie takich czynów jako pozbawionych znacznego stopnia społecznej szkodliwości.

Sprostowanie

Artykuł stwarza niepełne wrażenie, jakoby warunkowe umorzenie postępowania karnego było uzależnione wyłącznie od inicjatywy prokuratora i skierowania przezeń stosownego wniosku. W rzeczywistości wniosek prokuratora jest jedynie jednym ze sposobów zakończenia postępowania przygotowawczego zastępującym akt oskarżenia. Zgodnie z art.

413 Kodeksu postępowania karnego sąd jest uprawniony do warunkowego umorzenia postępowania wyrokiem z własnej inicjatywy na etapie sądowym po rozpoczęciu przewodu, niezależnie od wcześniejszego stanowiska oskarżyciela publicznego.

Znaczenie praktyczne

Dla obrońców osób pełniących funkcje w organach wyborczych ukształtowana linia oznacza możliwość skutecznego podnoszenia argumentu o braku znacznej społecznej szkodliwości czynu w przypadkach niezawinionych pomyłek rachunkowych. Powołanie się na rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Bartoszycach oraz wnioski Prokuratury Okręgowej w Białymstoku pozwala unikać skazania wyrokiem karnym i wpisu do rejestru skazanych. Ryzykiem procesowym pozostaje jednak konieczność poniesienia dolegliwości finansowych w postaci świadczeń na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, których sądy konsekwentnie wymagają przy stosowaniu okresu próby.

Weryfikacja faktów: niepełne 1 · potwierdzone 1
Oryginalny artykuł → Katastrofa kolejowa w Hiszpanii. Premier w ogniu krytyki · Wirtualna Polska
Oryginał — Wirtualna Polska
Katastrofa kolejowa w Hiszpanii. Premier w ogniu krytyki Kopiuj link
Najważniejsze informacje: - W katastrofie kolejowej w prowincji Toledo zginęło 69 osób. - Prawie 200 pasażerów przebywa w szpitalach, w tym 15 na oddziałach intensywnej terapii. - Hiszpańskie ministerstwo spraw zagranicznych ustala los 42…
Analiza

Istota sprawy

Prowadzenie badania katastrofy kolejowej przez niezależną komisję techniczną służy wyłącznie ustaleniu przyczyn zdarzenia oraz zapobieganiu podobnym tragediom, a nie przypisywaniu winy karnej czy politycznej. Choć opozycja żąda natychmiastowej dymisji ministra i obarcza go odpowiedzialnością, ustalenia techniczne organu badawczego są formalnie odrębne od odpowiedzialności politycznej i mają odrębny tryb prawny. Analizowana sytuacja dotyczy badania poważnego wypadku kolejowego ze skutkiem śmiertelnym, w którym zginęły 69 osoby, a niemal 200 zostało rannych. Kwestia ta podlega rozstrzygnię

Podstawa prawna (3)
• Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym (statute)
UE L 252 z 19.09.2012, str. 58, Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 201 z 10.07.2014, str. 9). Treść ustawy Art. 1. W ustawie z dnia 28 marca…
UE L 252 z 19.09.2012, str. 58, Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 201 z 10.07.2014, str. 9). Treść ustawy Art. 1. W ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 710, 730 i 1214 ) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 28a: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Stała i niezależna Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych, zwana dalej „Komisją”, prowadzi badania poważnych wypadków, wypadków i incydentów. ”, b) uchyla się ust. 2, c) ust. 4 otrzymuje brzmienie: „ 4. W skład Komisji mogą wchodzić również członkowie doraźni, wyznaczani przez przewodniczącego Komisji do udziału w postępowaniu, z listy członków doraźnych i ekspertów prowadzonej przez przewodniczącego Komisji. ”, d) ust. 6 otrzymuje brzmienie: „ 6. Przewodniczącego Komisji powołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych. ”, e)
• Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym art:7 (statute)
ustawy. 2. Przekazanie, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Art. 7. 1. Postępowania w sprawach poważnych wypadków, wypadków i…
ustawy. 2. Przekazanie, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Art. 7. 1. Postępowania w sprawach poważnych wypadków, wypadków i incydentów wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przez Państwową Komisję Badania Wypadków Kolejowych, o której mowa w art. 28a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, są prowadzone przez Państwową Komisję Badania Wypadków Kolejowych, o której mowa w art. 28a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Upoważnienie eksperta albo wyznaczenie członka doraźnego do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Państwową Komisję Badania Wypadków Kolejowych, o której mowa w art. 28a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zachowuje ważność przez okres, na jaki zostało wydane. Art. 8. 1. Legitymacje służbowe wydane: 1)
• Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym art:3 (statute)
z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495 ) stosuje się odpowiednio. Art. 4. 1. Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy…
z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495 ) stosuje się odpowiednio. Art. 4. 1. Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy należności i zobowiązania ministra właściwego do spraw transportu albo obsługującego go urzędu dotyczące funkcjonowania Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o której mowa w art. 28a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stają się odpowiednio należnościami i zobowiązaniami ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo obsługującego go urzędu dotyczącymi funkcjonowania Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, o której mowa w art. 28a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2.
Oryginalny artykuł → 400 ha pastwisk zniszczonych. Szkody warte prawie 1 mln zł, a trawa nie ma kiedy odrosnąć · top agrar Polska
Oryginał — top agrar Polska
400 ha pastwisk zniszczonych. Szkody warte prawie 1 mln zł, a trawa nie ma kiedy odrosnąć Kopiuj link
Osieki to malutka wieś na Pomorzu Środkowym w powiecie słupskim, skryta wśród dużych kompleksów leśnych i terenów rolniczych. Otacza ją kilkaset hektarów pastwisk, obsianych trawą wysokiej jakości. Tuż obok działa Ośrodek Hodowli Zwierzyny…
Analiza

Istota sprawy

Przeniesienie ciężaru wypłaty odszkodowań za szkody łowieckie na Skarb Państwa po wyłączeniu ogrodzonych pastwisk z obwodu nie zwalnia rolnika z rygorów procedur szacowania strat. Właściciel gospodarstwa rolnego w Osiekach ubiega się o rekompensatę za zniszczenie ponad 400 ha pastwisk na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r.

  • Prawo łowieckie. Łączna wartość oszacowanych szkód w tym gospodarstwie wyniosła 963 696,36 zł, na co składają się kwoty:
  • 476 684
Źródła:
Podstawa prawna (3)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo łowieckie art:46 (statute)
szkód, o których mowa w ust. 1. 6. Szacowanie szkody składa się z: 1) oględzin; 2) szacowania ostatecznego. 7. W przypadku szkód wyrządzonych w płodach rolnych, szkód…
szkód, o których mowa w ust. 1. 6. Szacowanie szkody składa się z: 1) oględzin; 2) szacowania ostatecznego. 7. W przypadku szkód wyrządzonych w płodach rolnych, szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach oraz szkód w uprawach, jeżeli szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie, dokonuje się wyłącznie szacowania ostatecznego. 8. Niestawiennictwo właściciela albo posiadacza gruntów rolnych lub przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradz- twa rolniczego nie wstrzymuje dokonania szacowania szkód, o których mowa w ust. 1. Art. 46a. 1. Podczas oględzin ustala się: 1) gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę; 2) rodzaj, stan i jakość uprawy; 3) obszar całej uprawy; 4) szacunkowy obszar uprawy, która została uszkodzona; 5) szacunkowy procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze.
• Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo łowieckie oraz niektórych innych ustaw art:1 (statute)
rolniczego; 2) przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego; ”, b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w…
rolniczego; 2) przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego; ”, b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego. ”, c) ust. 8 otrzymuje brzmienie: „ 8. Niestawiennictwo właściciela albo posiadacza gruntów rolnych lub przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego nie wstrzymuje dokonania szacowania szkód, o których mowa w ust. 1. ”; 3) w art. 46a: a) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych par:2 (regulation)
art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie. § 2. 1. Właściciel albo posiadacz gruntu rolnego, na którym…
art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie. § 2. 1. Właściciel albo posiadacz gruntu rolnego, na którym powstała szkoda łowiecka, zwany dalej „poszkodowanym”, zgłasza ją, składając w postaci papierowej albo elektronicznej wniosek o szacowanie szkód łowieckich: 1) w terminie 3 dni od dnia jej stwierdzenia; 2) w przypadku szkody wyrządzonej przez dziki na łąkach i pastwiskach: a) poza okresem wegetacyjnym - w terminie umożliwiającym szacowanie szkody przed doprowadzeniem uszkodzonego obszaru do stanu pierwotnego przed rozpoczęciem wegetacji, b) w okresie wegetacyjnym - w terminie 3 dni od dnia jej stwierdzenia. 2.
Oryginalny artykuł → Imię po rzymskim cesarzu dla dziecka. Urząd miał wątpliwości · Farmer.pl
Oryginał — Farmer.pl
Imię po rzymskim cesarzu dla dziecka. Urząd miał wątpliwości Kopiuj link
- Urząd Stanu Cywilnego we Wrześni zapytał RJP, czy imię Neron można uznać za ośmieszające. Opinia została wydana w czerwcu 2023 roku. - Prof. Stanisław Dubisz uznał, że imię nie jest ośmieszające. Zaznaczył jednak, że może mieć charakter…
Analiza

Czy zakwalifikowanie wybranego imienia przez organ doradczy jako „odstręczającego” z uwagi na konotacje historyczne i obyczajowe wyczerpuje ustawową przesłankę charakteru „ośmieszającego”, uzasadniającą wydanie decyzji o odmowie przyjęcia oświadczenia o wyborze imienia.

Podstawa prawna: Zgodnie z art. 59 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego, kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia oświadczenia o wyborze imienia lub imion dziecka, jeżeli wybrane imię lub imiona są w formie zdrobniałej lub mają charakter ośmieszający lub nieprzyzwoity lub nie wskazują na płeć dziecka. Przepis ten ustanawia kategoryczny i obligatoryjny nakaz odmowy wyłącznie w przypadku spełnienia przynajmniej jednej z wymienionych w nim przesłanek. Przy braku innych przepisów w dostarczonych źródłach, norma ta opiera się na zasadzie ścisłej wykładni zakazów administracyjnych, co uniemożliwia organowi arbitralne rozszerzanie przesłanek odmowy na imiona budzące jedynie negatywne skojarzenia kulturowe.

Sprostowanie: Artykuł błędnie i nieprecyzyjnie podał, że kierownik urzędu stanu cywilnego „może odmówić” przyjęcia imienia, podczas gdy odmowa stanowi obowiązek organu („odmawia”), a nie rozstrzygnięcie uznaniowe. Ponadto w tekście pominięto pełen katalog ustawowych przesłanek odmowy zawarty w art. 59 Prawa o aktach stanu cywilnego. Prawidłowo należy sformułować to twierdzenie w ten sposób, że organ stanu cywilnego jest obligatoryjnie zobowiązany do odmowy przyjęcia oświadczenia o wyborze imienia wyłącznie wówczas, gdy jest ono w formie zdrobniałej, ma charakter ośmieszający lub nieprzyzwoity bądź nie wskazuje na płeć dziecka.

Znaczenie praktyczne: Opinia językoznawcza wskazująca na „odstręczający” charakter imienia lub jego popularność wśród zwierząt nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do wydania decyzji odmownej, dopóki imię nie zostanie uznane za ośmieszające wprost. W postępowaniu administracyjnym wzmacnia to argumentację na rzecz uwzględnienia woli rodziców, gdyż organ nie może utożsamiać negatywnych skojarzeń historycznych z pojęciem ośmieszania. Wydanie przez kierownika urzędu stanu cywilnego decyzji odmownej opartej wyłącznie na pojęciach pozaprawnych rodzi bezpośrednie ryzyko jej uchylenia w organie odwoławczym z powodu braku podstawy materialnoprawnej.

Weryfikacja faktów: potwierdzone 2 · niepełne 1
Oryginalny artykuł → Budżet Obywatelski. O co chodzi w sprawie 115 zarzutów? · Weszło.com
Oryginał — Weszło.com
Budżet Obywatelski. O co chodzi w sprawie 115 zarzutów? Kopiuj link
Ile razy słyszeliście już o 115 zarzutach wobec Manchesteru City? Pewnie z 215. A ile razy zastanawialiście się, o co właściwie chodzi w tych zarzutach? Co takiego przeskrobali The Citizens? Dlaczego nazywani są największymi oszustami w…
Podstawa prawna (3)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 maja 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym art:5^a (statute)
wynosi co najmniej 0,5 % wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozda- niu z wykonania budżetu. 6. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą…
wynosi co najmniej 0,5 % wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozda- niu z wykonania budżetu. 6. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone na pule obejmujące całość gminy i jej części lub kategorie kwotowe projektów dotyczące całości obszaru gminy lub jej części. 7. Rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności: 1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty z uwzględnieniem – o ile jest to możliwe – uniwersal- nego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411); Dziennik Ustaw – 6 – Poz. 662
• Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych art:1 (statute)
wynosi co najmniej 0,5% wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu. 6. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być…
wynosi co najmniej 0,5% wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu. 6. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone na pule obejmujące całość gminy i jej części w postaci jednostek pomocniczych lub grup jednostek pomocniczych. 7. Rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności: 1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty; 2) wymaganą liczbę podpisów mieszkańców popierających projekt, przy czym nie może być ona większa niż 0,1% mieszkańców terenu objętego pulą budżetu obywatelskiego, w którym zgłaszany jest projekt; 3) zasady oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej, spełniania przez nie wymogów formalnych oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania; 4)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie województwa art:10^a (statute)
projekt budżetu obywatel- skiego, w szczególności: 1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty; 2) wymaganą liczbę podpisów popierających projekt…
projekt budżetu obywatel- skiego, w szczególności: 1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty; 2) wymaganą liczbę podpisów popierających projekt, przy czym nie może być ona większa niż 0,1 % mieszkańców terenu objętego pulą budżetu obywatelskiego, w której zgłaszany jest projekt; 3) zasady oceny zgłoszonych projektów co do zgodności z prawem, wykonalności technicznej, spełniania przez nie wy- mogów formalnych oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania