Pryzmat prawny · 2026-10-10
ArchiwumPLEN

Pryzmat prawny — 2026-10-10

Zaktualizowano: 2026-10-10 16:26
Wiadomości dnia przez pryzmat prawa — na podstawie naszej bazy polskich przepisów.
Oryginał — dosłownie ze źródła Analiza — nasza ocena prawna (nie źródło)

Dzisiejsze wiadomości przez pryzmat prawny (5)

Wybrane pod kątem prawnym. Przy każdej: oryginał → weryfikacja faktów i podstawa prawna → rzeczowa analiza.
Filtruj według dziedziny prawa:
Oryginalny artykuł → Reforma uderzy w pielęgniarki i ratowników? Związkowcy żądają korekt i odpowiedzi · Rynek Zdrowia
Oryginał — Rynek Zdrowia
Reforma uderzy w pielęgniarki i ratowników? Związkowcy żądają korekt i odpowiedzi Kopiuj link
- Projekt zmian w ochronie zdrowia budzi zastrzeżenia związków zawodowych reprezentujących pielęgniarki, położne i ratowników medycznych - OZZPiP ostrzega przed ryzykiem utraty zatrudnienia, ograniczeniem ochrony pracowników i zmianami…
Analiza
Jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie, brak dostosowania umowy w terminie sześciu miesięcy może — według interpretacji przedstawionej na posiedzeniu sejmowej Komisji Zdrowia — prowadzić do rozwiązania umowy o pracę, a przyczyna wypowiedzenia nie leżałaby po stronie pracownika.
W uzasadnieniu projektu wskazano 320 godzin miesięcznie jako przykład limitu odpowiadającego dwóm pełnym etatom, a OZZRM pyta, czy będzie to sztywny limit każdego miesiąca, skoro pełny wymiar czasu pracy nie jest taki sam w każdym miesiącu.

Istota sprawy

Dla pielęgniarek, położnych i ratowników medycznych realna kwestia nie dotyczy jeszcze obowiązującego prawa, lecz treści procedowanej nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych — projektu, który ingeruje w stosunki pracy oparte na Kodeksie pracy. Spór koncentruje się na trzech elementach: sześciomiesięcznym terminie na „dostosowanie” umów o pracę, siedmiodniowym terminie na oświadczenie o dodatkowym zatrudnieniu oraz limicie łącznego czasu pracy odpowiadającym dwóm pełnym etatom. To z kolei uruchamia reżim przepisów o zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracowników, w tym zwolnień grupowych, co OZZPiP wskazuje jako główne ryzyko dla stabilności zatrudnienia.

Ocena prawna

Dostarczone źródła nie zawierają tekstu procedowanej nowelizacji ani jej przepisów przejściowych, więc sposób liczenia limitu dwóch etatów, katalog wyłączeń z Kodeksu pracy i tryb weryfikacji oświadczeń trzeba oceniać przez pryzmat istniejących regulacji. Struktura prawna, na której oprze się limit, obejmuje obecnie:

  • art. 94 i 95 ustawy o działalności leczniczej (jednolity tekst z 5 lutego 2026 r.) — pracownicy wykonujący zawód medyczny z wyższym wykształceniem w podmiotach wykonujących stacjonarne i całodobowe świadczenia mogą być zobowiązani do dyżuru medycznego, a art. 95 ust. 1a rozciąga to na zatrudnionych w jednostkach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego (z wyłączeniem lotniczych zespołów), z zastrzeżeniem, że wymiar czasu pracy pracownic w ciąży i opiekujących się dzieckiem do lat 4 nie może bez ich zgody przekraczać 8 godzin na dobę;
  • art. 32 ustawy o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych (jednolity tekst z 21 lutego 2025 r.) — określa jednostki PRM, w których ratownik może wykonywać zawód, oraz przesłanki wygaśnięcia zgody;
  • art. 36 tej ustawy i art. 99 ustawy o działalności leczniczej (z nowelizacją z 24 kwietnia 2025 r., dodającą ust. 2 o dodatku dla pracowników w systemie zmianowym w jednostkach PRM z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym) — pokazują, że wynagrodzenie i dodatki już dziś zależą od systemu pracy i miejsca zatrudnienia. Ratownicy pracują w systemach zmianowych i równoważnych, a pełny wymiar czasu pracy różni się w poszczególnych miesiącach — dlatego OZZRM pyta, czy 320 godzin będzie sztywnym limitem każdego miesiąca, czy będzie liczony według wzoru od wymiaru w danym miesiącu lub okresie rozliczeniowym, oraz jak przeliczać dyżur 12-godzinny i godziny z kontraktów i umów cywilnoprawnych. Wśród źródeł nie ma orzecznictwa rozstrzygającego te wątpliwości, a związek wskazuje, że pismo do minister zdrowia z 25 sierpnia pozostało bez odpowiedzi.

Skutki

Najbardziej realistyczny scenariusz to dalsze procedowanie projektu w Sejmie z równoległą presją związkową; OZZPiP zgłosiło pięć zastrzeżeń (ryzyko rozwiązania umów, niejasne pojęcie „dostosowania”, ograniczenie ochrony z Kodeksu pracy — w tym zniesienie konsultacji wypowiedzenia z organizacją związkową, ochrony przedemerytalnej i ochrony działaczy związkowych —, siedem dni na oświadczenie o dodatkowym zatrudnieniu oraz zagrożenie dla układów zbiorowych). Praktyczne znaczenie dla poszczególnych grup:

  • pielęgniarki i położne: jeśli po wejściu przepisów w życie pracodawca nie dostosuje umowy w ciągu sześciu miesięcy, wypowiedzenie będzie następować z przyczyn niedotyczących pracownika, z obowiązkami z reżimu zwolnień grupowych; układy zbiorowe i regulaminy wynagradzania niezgodne z nowymi przepisami miałyby utracić moc po upływie terminu dostosowania, jeśli nie dojdzie do porozumienia ze związkami;
  • ratownicy medyczni: bez jednoznacznego wzoru liczenia dwóch etatów związek ostrzega przed sporami ze świadczeniodawcami o prawidłowość obliczenia łącznego czasu pracy i o to, kto za nie odpowiada;
  • pracodawcy (szpitale, jednostki PRM): obowiązek zbierania danych o dodatkowym zatrudnieniu i wynagrodzeniu, weryfikacji oświadczeń oraz ochrony danych pracowników.
Podstawa prawna (3)
• Ustawa z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw art:45^d (statute)
zespołów ratownictwa medycznego będącego jednostką nadzorowaną przez ministra właściwego do spraw zdrowia;”; 2) uchyla się pkt 2. Art. 4. W ustawie z dnia 15 kwietnia…
zespołów ratownictwa medycznego będącego jednostką nadzorowaną przez ministra właściwego do spraw zdrowia;”; 2) uchyla się pkt 2. Art. 4. W ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450 i 620) w art. 99 dotych- czasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje ust. 2 w brzmieniu: „2. Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje także pracownikom zatrudnionym w systemie pracy zmiano- wej w jednostkach systemu, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym.”. Art. 5. W ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 814, 854 i 1897 oraz z 2025 r. poz. 129 i 619) w art. 4 w ust. 1 w pkt 8 wyrazy „w art. 41” zastępuje się wyrazami „w art. 40 ust. 1”. Art. 6. W ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o systemie powiadamiania ratunkowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 748 oraz z 2024 r. poz. 731 i 1222) wprowadza się następujące zmiany:
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o działalności leczniczej art:94 (statute)
dni wolne od pracy. 4. W rozkładach czasu pracy, o którym mowa w ust. 1, wymiar czasu pracy: 1) pracownic w ciąży, 2) pracowników opiekujących się dzieckiem do lat 4…
dni wolne od pracy. 4. W rozkładach czasu pracy, o którym mowa w ust. 1, wymiar czasu pracy: 1) pracownic w ciąży, 2) pracowników opiekujących się dzieckiem do lat 4, bez ich zgody – nie może przekraczać 8 godzin na dobę. Art. 95. 1. Pracownicy wykonujący zawód medyczny i posiadający wyższe wykształcenie, zatrudnieni w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, mogą być zobowiązani do pełnienia w zakładzie leczniczym tego podmiotu dyżuru medycznego. 1a. Pracownicy wykonujący zawód medyczny, zatrudnieni w jednostkach systemu, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, z wyłączeniem lotniczych zespołów ratownictwa medycznego, mogą być zobowiązani do pełnienia w tych jednostkach dyżuru medycznego. Dziennik Ustaw – 41 – Poz. 156
• Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw art:1 (statute)
medyczny postępuje zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej oraz z należytą starannością. 3. Ratownik medyczny wykonuje zadania zawodowe, o których mowa w ust…
medyczny postępuje zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej oraz z należytą starannością. 3. Ratownik medyczny wykonuje zadania zawodowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1: 1) w podmiotach leczniczych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ( Dz. U. z 2015 r. poz. 618, z późn. zm. 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 788, 905, 1640, 1697 i 1844. ); 2) w ramach ratownictwa górskiego i narciarskiego, o którym mowa w art. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich ( Dz. U. Nr 208, poz. 1241 oraz z 2013 r. poz. 7 ); 3) w ramach ratownictwa wodnego, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych
Oryginalny artykuł → 1300 partii koncentratu wjechało do Polski. Ani jednej próbki nie wysłano do laboratorium · Tygodnik Poradnik Rolniczy
Oryginał — Tygodnik Poradnik Rolniczy
1300 partii koncentratu wjechało do Polski. Ani jednej próbki nie wysłano do laboratorium Kopiuj link
Przyznajemy, że takich danych się nie spodziewaliśmy. Pochodzą z odpowiedzi Głównego Inspektoratu Sanitarnego na pytania redakcji tygodnik-rolniczy.pl. Pytaliśmy, jak w rzeczywistości kontrolowane są importowane koncentraty owocowe, w tym…
Analiza

Czy graniczna kontrola sanitarna importowanego koncentratu jabłkowego z krajów trzecich, w tym z Ukrainy, musi obejmować pobranie próbki do badań laboratoryjnych, czy też wystarczająca jest kontrola dokumentowa oparta na ocenie ryzyka.

Podstawa prawna: Brak w dostarczonych źródłach bezpośredniego przepisu, dlatego opieram się na ogólnej zasadzie prawa żywnościowego unijnego: rozporządzenie (UE) 2017/625 dotyczące oficjalnych kontroli wprowadza model kontroli oparty na ryzyku, w którym częstotliwość i zakres czynności — w tym badania laboratoryjne — są wyznaczane przez ocenę ryzyka danej kategorii produktu i kraju pochodzenia, a nie przez obowiązek badania każdej partii. Z tej zasady wynika norma, że organ może dopuścić partię na podstawie dokumentów (świadectw, wyników badań dostawcy, dokumentów handlowych) bez pobrania próbki, jeśli dokumentacja pozwala ocenić bezpieczeństwo żywności, a produkt nie jest objęty wzmożonymi kontrolami. GIS w przytoczonej odpowiedzi potwierdza właśnie taki model: pobranie próbki „zależy od oceny ryzyka” i następuje przede wszystkim przy wątpliwościach co do bezpieczeństwa lub niekompletności dokumentów. Kluczowe jest też to, że koncentraty z Ukrainy nie są objęte żadnymi szczególnymi warunkami przywozu ani wzmożonymi kontrolami — podlegają zasadom ogólnym, co wyłącza dodatkowe mechanizmy zwiększonej częstotliwości badań.

Znaczenie praktyczne: Argument, że „partia przeszła kontrolę graniczną”, jest znacznie słabszy niż się pozornie wydaje — nie dowodzi żadnej weryfikacji laboratoryjnej, co ma bezpośrednie znaczenie dowodowe zarówno w sporach konsumenckich i przemysłowych, jak i w debacie publicznej o jakości importu z Ukrainy. Praktyk reprezentujący producentów lub importerów powinien pamiętać o rozłożeniu odpowiedzialności: art. 3 rozporządzenia 178/2002 (ogólna zasada, niepodana wprost w źródłach) nakłada na importera odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności, i to importer, nie inspekcja, musi dysponować wynikami badań — poleganie wyłącznie na dokumentach dostawcy bez własnych badań jest realnym ryzykiem prawnym (odpowiedzialność za niebezpieczną żywność, możliwy zwrot kosztów wycofania). Z kolei praktyk z branży krajowej surowca może argumentować, że ocena ryzyka prowadzona przez GIS (brak próbek z 1304 partii w latach 2025–2026, brak odrębnego monitoringu partii z Ukrainy) jest nieadekwatna do skali importu i stanowi podstawę do wystąpienia o zmianę częstotliwości kontroli lub uruchomienie wzmożonych kontroli na poziomie UE — do tego rzekomej „skutecznej kontroli granicznej” nie da się powołać jako okoliczności uspokajającej.

Oryginalny artykuł → Kolęda już w październiku. Ksiądz ogłosił decyzję ws. kopert i ruszył do domów · Dziennik Gazeta Prawna
Oryginał — Dziennik Gazeta Prawna
Kolęda już w październiku. Ksiądz ogłosił decyzję ws. kopert i ruszył do domów Kopiuj link
Choć do Bożego Narodzenia zostały ponad dwa miesiące, w jednej z parafii ksiądz zapukał już do pierwszych drzwi. Nowy proboszcz postanowił wyłamać się z utartych schematów i ruszył z wizytami duszpasterskimi w październiku. Mieszkańcom…
Analiza
Zbiórki prowadzone podczas kolędy nie wymagają żadnego zgłoszenia organom państwa.

Istota sprawy

Łódzki proboszcz, który od 5 października 2026 r. prowadzi wizyty duszpasterskie bez przyjmowania kopert, działa w pełni legalnie — prawo polskie i kanoniczne nie wiążą kolędy z konkretnym miesiącem ani nie czynią z ofiary warunku odwiedzin. Czytelnika powinna interesować odpowiedź na drugie pytanie: czy wierni w innych parafiach mogą odmówić zapłaty — i tutaj rozstrzygnięcie jest jednoznaczne. Ofiara na kolędzie ma charakter dobrowolny, a ogólny obowiązek troski o potrzeby wspólnoty z kan. 222 § 1 Kodeksu prawa kanonicznego nie określa kwoty ani nie nakazuje przekazywania pieniędzy przy okazji domowych odwiedzin. Zagadnienie prawne sprowadza się do dwóch płaszczyzn: dopuszczalności terminu wizyt oraz statusu zbiórek pieniężnych prowadzonych przez duchownego. Kalendarz kolędy rozstrzyga kan. 529 § 1 KPK, który zobowiązuje proboszcza do poznawania wiernych przez odwiedzanie rodzin, wspieranie chorych, opiekę nad ubogimi i samotnymi — bez wskazania miesiąca rozpoczęcia. Zbiórkę ofiar reguluje natomiast art. 57 ust. 1 i 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, charytatywno-opiekuńcze, naukowe, oświatowe i wychowawcze oraz utrzymanie duchownych.

Ocena prawna

Zgodnie z art. 57 ust. 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego zwolnienie z obowiązku zgłoszenia obejmuje zbiórki odbywające się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz „w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony”. Domowa wizyta proboszcza z kopertą mieści się w tej ostatniej kategorii — kolęda jest tradycją utrwaloną lokalnie, więc rezygnacja z ofiar jest jedynie niewykorzystaniem uprawnienia, a wcześniejszy termin wizyt nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Decyzja o terminie i formie odwiedzin należy do proboszcza w ramach prawa kanonicznego, z uwzględnieniem organizacji miejscowej i ewentualnych przepisów diecezjalnych — KPK nie ustanawia jednolitego kalendarza kolędy. Wśród dostarczonych źródeł nie ma orzecznictwa dotyczącego wizyt duszpasterskich ani ofiar kolędnych, więc nie można przywołać precedensu. W praktyce oznacza to, że wierny z łódzkiej parafii NMP Królowej Pokoju nie ma obowiązku przygotowywać pieniędzy, a parafianin innej wspólnoty powinien kierować się ogłoszeniami własnej parafii.

Skutki

Realistyczne scenariusze są następujące:

  • Wierni odwiedzani przez ks. Górskiego nie ponoszą żadnych zobowiązań finansowych — rezygnacja z kopert nie wywołuje skutków podatkowych ani administracyjnych, a parafia nadal może przyjmować ofiary w kancelarii i zakrystii.
  • Proboszczowie innych parafii, którzy utrzymają kolędę z kopertami, działają na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego i nie muszą zbiórki zgłaszać, o ile mieści się ona w zwyczajowo przyjętej formie.
  • Dla wiernych praktyczna konsekwencja jest jedna: odmowa wpłaty podczas wizyty nie rodzi żadnych sankcji, bo obowiązek z kan. 222 § 1 KPK jest ogólnym zobowiązaniem wobec wspólnoty, nie opłatą za posługę.
  • Rozwiązanie łódzkie nie tworzy precedensu prawnego — to decyzja duszpasterska jednej parafii, niezależna od praktyki pozostałych wspólnot.
Źródła:
Podstawa prawna (3)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (statute)
2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych ( Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str. 23 ). Art. 31. 1. Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar…
2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych ( Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str. 23 ). Art. 31. 1. Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą oraz utrzymanie duchownych i diakonatu. 2. Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zgłoszenia, jeżeli odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony. Art. 32. 1. Do fundacji kościelnych stosuje się ogólnie obowiązujące przepisy o fundacjach, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. 2. Niezależnie od nadzoru państwowego, nadzór nad działalnością fundacji sprawuje kościelna osoba prawna będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji. 3.
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (statute)
2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych ( Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str. 23 ). Art. 29. 1. Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar…
2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych ( Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str. 23 ). Art. 29. 1. Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą oraz utrzymanie duchownych i zakonów. 2. Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zgłoszenia, jeżeli odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony. Art. 30. 1. Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje. Do fundacji tych stosuje się ogólnie obowiązujące przepisy o fundacjach ze zmianami wynikającymi z przepisów ust. 2-5. 2. Niezależnie od nadzoru państwowego, nadzór nad działalnością fundacji sprawuje kościelna osoba prawna będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji. 3.
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego 2023-03-23 Pobierz dokument D2023000054401.pdf art:41 (statute)
rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych ( Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str…
rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych ( Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str. 23 ). Art. 42. 1. Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą i oświatowo-wychowawczą oraz na utrzymanie duchownych i członków wspólnot klasztornych. 2. Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zgłoszenia, jeżeli odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony. Art. 43. 1. Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje. Do fundacji tych stosuje się ogólnie obowiązujące przepisy o fundacjach ze zmianami wynikającymi z przepisów ust. 2-5. 2.
Oryginalny artykuł → Nie doliczasz VAT-u do usług, nie potrzebujesz KSeF-u. Skarbówka dała zielone światło · Bizblog
Oryginał — Bizblog
Nie doliczasz VAT-u do usług, nie potrzebujesz KSeF-u. Skarbówka dała zielone światło Kopiuj link
Dwie wrześniowe interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przynoszą niektórym przedsiębiorcom dobre wieści w sprawie KSeF-u. Chodzi o firmy świadczące zwolnione z VAT-u usługi finansowe, kredytowe i ubezpieczeniowe. Jeśli…
Analiza
art. 106b ust. 2 — podatnik nie jest obowiązany wystawić faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Istota sprawy

Firmy świadczące usługi finansowe, kredytowe i ubezpieczeniowe zwolnione z VAT-u mogą rozliczać prowizje bez faktury, a więc bez KSeF-u — pod warunkiem, że kontrahent nie zażąda dokumentu. Wrześniowe interpretacje Dyrektora KIS potwierdzają, że przepisy o Krajowym Systemie e-Faktur nie tworzą samodzielnego obowiązku wystawienia faktury, lecz określają jedynie sposób jej wystawiania, gdy obowiązek już istnieje. Spór dotyczył więc wykładni art. 106b ustawy o podatku od towarów i usług w powiązaniu z art. 106ga tej ustawy, wprowadzonym ustawą z 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o VAT.

Ocena prawna

Kluczowe są trzy przepisy, które KIS przywołał w interpretacjach 0111-KDIB3-1.4012.319.2026.2.IK oraz 0112-KDIL1-3.4012.251.2026.2.ŁW:

  • art. 106b ust. 1 — obowiązek wystawienia faktury dotyczy sprzedaży na rzecz innego podatnika VAT lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, WDT oraz otrzymania zaliczki;
  • art. 106b ust. 43 ust. 1, art. 113 ust. 82 ust. 3;
  • art. 106b ust. 3 pkt 1 — na żądanie nabywcy podatnik musi wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż zwolnioną. Skutkiem jest następujący mechanizm: przy usługach pośrednictwa kredytowego, pożyczkowego i ubezpieczeniowego zwolnionych z VAT-u transakcja między firmami sama z siebie nie rodzi obowiązku faktury. Jeśli nabywca nie zażąda dokumentu, przedsiębiorca może dokumentować prowizje notą prowizyjną lub innym dowodem księgowym spełniającym wymogi dokumentowania przychodu — KIS potwierdził to wprost w drugiej interpretacji. Dopiero gdy żądanie wpłynie, faktura musi być wystawiona jako ustrukturyzowana przy użyciu KSeF zgodnie z art. 106ga ust. 1. Interpretacja 0112-KDIL1-3.4012.251.2026.2.ŁW pokazuje z kolei, że zakres KSeF-u bywa różnie oceniany w zależności od miejsca świadczenia usług (art. 28a i nast. ustawy o VAT), więc każdorazowo trzeba najpierw ustalić, czy w ogóle istnieje obowiązek faktury.

Skutki

Dla przedsiębiorców sektora finansowego oznacza to brak konieczności wdrażania KSeF-u dla transakcji zwolnionych z VAT, dopóki kontrahenci nie żądają faktur — mogą pozostać przy notach prowizyjnych i zestawieniach. Ryzyko pojawia się, gdy nabywca zgłosi żądanie: wtedy brak faktury ustrukturyzowanej wystawionej w KSeF staje się naruszeniem przepisów o fakturowaniu. Praktyczne znaczenie mają też interpretacje indywidualne — chronią one podatnika, który działa zgodnie z ich treścią.

Weryfikacja faktów: potwierdzone 2 · niezweryfikowane 1
Podstawa prawna (3)
• Interpretacja indywidualna 0112-KDIL1-3.4012.251.2026.2.ŁW (official_guidance)
czy podlegają obowiązkowi wystawiania przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) zgodnie z art. 106ga ustawy. W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia…
czy podlegają obowiązkowi wystawiania przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) zgodnie z art. 106ga ustawy. W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia tych usług. Regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie, zostały zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług w rozdziale 3 działu V „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”. W myśl art. 28a ustawy: Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału: 1) ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to: a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6, b)
• Interpretacja indywidualna 0111-KDIB3-1.4012.319.2026.2.IK (official_guidance)
towarów, b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4, c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z…
towarów, b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4, c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b. Na podstawie art. 106b ust. 2 ustawy: Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3. Stosownie do art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy: Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem: a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4, b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4. Elementy jakie powinna zawierać faktura określa przepis art. 106e ust. 1 ustawy.
• Ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw art:1 (statute)
faktur. ”; 11) uchyla się art. 106g; 12) po art. 106g dodaje się art. 106ga-106gd w brzmieniu: „ Art. 106ga. 1. Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury…
faktur. ”; 11) uchyla się art. 106g; 12) po art. 106g dodaje się art. 106ga-106gd w brzmieniu: „ Art. 106ga. 1. Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur: 1) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju; 2) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę; 3)
Oryginalny artykuł → Częstochowa/ Na Uniwersytecie Jana Długosza będą przedterminowe wybory rektora · Nauka w Polsce
Oryginał — Nauka w Polsce
Częstochowa/ Na Uniwersytecie Jana Długosza będą przedterminowe wybory rektora Kopiuj link
Zawieszony od półtora roku w funkcji rektora Uniwersytetu Jana Długosza prof. Janusz K. złożył rezygnację - dowiedziała się PAP. Tę informację potwierdził w piątek rzecznik uczelni Marek Makowski. Jak podał, rezygnacja została złożona 7…
Analiza
Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 rektora uczelni publicznej wybiera kolegium elektorów, a art. 24 ust. 3 wymaga bezwzględnej większości głosów.
Procesowo należy oczekiwać zawiadomienia ministra o wynikach wyborów rektora (termin wyznacza statut uczelni) oraz — w postępowaniu karnym — decyzji prokuratury o przedstawieniu dalszych zarzutów lub skierowaniu sprawy do sądu.

Istota sprawy

Rezygnacja zawieszonego rektora nie kończy jego problemów prawnych, lecz uruchamia odrębną, uczelniową procedurę wyboru nowego szefa Uniwersytetu Jana Długosza — śledztwo korupcyjne toczy się dalej niezależnie. Odpowiedź daje ustawa — Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce: zgodnie z art. 24 ust. 24 ust. 3 wymaga bezwzględnej większości głosów. Szczegółowy tryb określa statut uczelni (art. 34 ust. 1 pkt 1). Sam prof. Janusz K. odpowiada za swoje działania na zasadach określonych w ustawie i przepisach odrębnych (art. 8), a jego sprawa karna pozostaje w gestii Prokuratury Krajowej, nie organów uczelni.

Ocena prawna

Rezygnacja złożona 7 października 2026 r. oznacza, że do czasu wyboru i objęcia funkcji przez nowego rektora uczelnią kieruje p.o. rektor — obecnie prof. Bogusław Przywora, który wykonuje zadania rektora z art. 25 ust. 2. Procedura wyborcza przebiega według następujących reguł:

  • Uczelniane Kolegium Elektorów organizuje wybory na zasadach określonych w statucie (art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 3);
  • kandydat musi spełniać wymagania z art. 20 ust. 1 pkt 1–6, mieć co najmniej stopień doktora oraz warunek zatrudnienia w uczelni jako podstawowym miejscu pracy (art. 24 ust. 1);
  • wybór wymaga bezwzględnej większości głosów (art. 24 ust. 3);
  • przewodniczący kolegium elektorów zawiadamia ministra o wynikach (art. 24 ust. 4 pkt 1);
  • wybrana osoba jest zatrudniana w uczelni najpóźniej z dniem rozpoczęcia kadencji (art. 24 ust. 10).

Nowy rektor zostanie wybrany na kadencję do 2028 r., przy czym art. 77 ust. 2 (w brzmieniu z ustawy z 2014 r.) ogranicza pełnienie funkcji rektora do dwóch następujących po sobie kadencji. Wobec prof. Janusza K. — poza postępowaniem karnym z zarzutami przyjęcia korzyści za promesy i indywidualny tok nauczania — możliwa jest także odpowiedzialność dyscyplinarna nauczyciela akademickiego (Dział VII ustawy).

Skutki

Najbliższy praktyczny skutek to wybór nowego rektora przez Kolegium Elektorów — uczelnia odzyska pełnoprawne organy jednoosobowe i będzie mogła uchwalić plan naprawczy sytuacji finansowej, o którym pisał ustępujący rektor. Dla samego prof. Janusza K. rezygnacja nie ma znaczenia umarzającego: śledztwo katowickiego pionu Prokuratury Krajowej trwa, poręczenie majątkowe 50 tys. zł i pozostałe środki wolnościowe obowiązują do czasu zmiany decyzji prokuratora, a zakończenie śledztwa może przynieść akt oskarżenia albo umorzenie. Dla środowiska częstochowskiego — byłego wicemarszałka, prezydenta miasta, przewodniczącego rady i przedsiębiorców — sprawa pozostaje częścią szerszego postępowania korupcyjnego; referendum odwoławcze 25 października 2026 r. to odrębna ścieżka polityczna, nie karna.

Weryfikacja faktów: niepełne 2 · niezweryfikowane 1
Podstawa prawna (3)
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 września 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art:8 (statute)
ponosi odpowiedzialność za swoje działania na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych. Art. 24. 1. Rektorem może być osoba, która spełnia wymagania…
ponosi odpowiedzialność za swoje działania na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych. Art. 24. 1. Rektorem może być osoba, która spełnia wymagania określone w art. 20 ust. 1 pkt 1-6, a w uczelni publicznej - która także posiada co najmniej stopień doktora oraz spełnia wymaganie określone w art. 20 ust. 1 pkt 7. Statut może przewidywać dodatkowe wymagania dla rektora. 2. Rektora uczelni: 1) publicznej - wybiera kolegium elektorów; 2) niepublicznej - powołuje założyciel albo wybiera senat albo inny określony w statucie organ uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2. 3. Wybór rektora jest dokonywany bezwzględną większością głosów. 4. O wynikach wyborów albo powołaniu rektora zawiadamia ministra w przypadku uczelni: 1) publicznej - przewodniczący kolegium elektorów; 2) niepublicznej - założyciel, przewodniczący senatu albo inny organ, który dokonał wyboru. 5.
• Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw art:37 (statute)
wyborcze przysługuje także nauczycielom akademickim zatrudnionym w uczelni jako dodatkowym miejscu pracy. ”; 55) w art. 72: a) ust. 1 i 2 otrzymują…
wyborcze przysługuje także nauczycielom akademickim zatrudnionym w uczelni jako dodatkowym miejscu pracy. ”; 55) w art. 72: a) ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie: „ 1. Rektor uczelni publicznej może być powołany w drodze wyborów albo w drodze konkursu. 2. Rektorem uczelni może być osoba posiadająca co najmniej stopień naukowy doktora. Warunkiem pełnienia funkcji rektora jest zatrudnienie w uczelni jako podstawowym miejscu pracy. ”, b) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „ 2a. Sposób powołania rektora, szczegółowe wymagania kwalifikacyjne, jakie musi spełniać kandydat na rektora oraz warunki i tryb przeprowadzania konkursu określa statut. ”; 56) art. 73 i 74 otrzymują brzmienie: „ Art. 73. 1. Rektora uczelni wojskowej wyznacza Minister Obrony Narodowej, spośród żołnierzy zawodowych, spełniających warunki określone w art. 72 ust. 2. 2.
• Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw art:52 (statute)
nie dotyczy kandydatów na rektora; ”, b) uchyla się ust. 4; 60) w art. 72: a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Rektorem uczelni może być osoba posiadająca co najmniej…
nie dotyczy kandydatów na rektora; ”, b) uchyla się ust. 4; 60) w art. 72: a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Rektorem uczelni może być osoba posiadająca co najmniej stopień naukowy doktora, chyba że statut określa wyższe wymagania w tym zakresie. Warunkiem pełnienia funkcji rektora jest zatrudnienie w uczelni jako podstawowym miejscu pracy. ”, b) po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „ 2b. Do konkursu na rektora może przystąpić nauczyciel akademicki, który w roku przeprowadzania konkursu nie ukończył sześćdziesiątego siódmego roku życia, a w przypadku osób posiadających tytuł profesora - siedemdziesiątego roku życia. ”, c) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Rektor uczelni publicznej niespełniający w dniu powołania wymogu zatrudnienia w uczelni jest zatrudniany z pominięciem konkursu, o którym mowa w art. 118a, najpóźniej w dniu poprzedzającym objęcie funkcji rektora. ”, d)